ब्रश्ड आणि ब्रशलेस मोटरमध्ये काय फरक आहे?

ब्रशलेस आणि ब्रश्ड मोटर्सचा विद्युत प्रवाहाचे फिरत्या गतीत रूपांतर करण्याचा मूलभूत उद्देश सारखाच असतो.

ब्रश्ड मोटर्स शंभर वर्षांहून अधिक काळापासून वापरात आहेत, तर ब्रशलेस मोटर्स १९६० च्या दशकात सॉलिड-स्टेट इलेक्ट्रॉनिक्सच्या विकासामुळे उदयास आल्या, ज्यामुळे त्यांची रचना करणे शक्य झाले. तथापि, १९८० च्या दशकापर्यंत विविध उपकरणे आणि इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये ब्रशलेस मोटर्सना व्यापक स्वीकृती मिळू लागली नव्हती. आजकाल, ब्रश्ड आणि ब्रशलेस दोन्ही मोटर्स जगभरात असंख्य उपयोगांसाठी वापरल्या जातात.

यांत्रिक तुलना

ब्रश्ड मोटरहे कम्युटेटरच्या संपर्कात असलेल्या कार्बन ब्रशेसचा वापर करून कार्य करते, जे विद्युत चुंबक असलेल्या रोटरला विद्युत व्होल्टेज हस्तांतरित करतात. हे व्होल्टेज रोटरमध्ये एक विद्युत चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करते, ज्यामुळे चुंबकीय आकर्षणाची ध्रुवीयता सतत उलटसुलट होत राहते आणि परिणामी रोटरला फिरण्याची गती मिळते.

तथापि, रचना सोपी असली तरी, त्यात काही तोटे आहेत:

१. मर्यादित आयुष्यमान: ब्रशेस आणि कम्युटेटरच्या झीजमुळे ब्रश्ड मोटर्सचे आयुष्यमान तुलनेने कमी असते.

२ कमी कार्यक्षमता: ब्रशलेस मोटर्सच्या तुलनेत ब्रश्ड मोटर्सची कार्यक्षमता कमी असते. ब्रशेस आणि कम्युटेटरमुळे ऊर्जेचा आणि विद्युत प्रवाहाचा अपव्यय होतो, परिणामी जास्त उष्णता निर्माण होते.

३. वेगमर्यादा: ब्रशेस आणि कम्युटेटर्सच्या भौतिक रचनेमुळे, ब्रश्ड मोटर्सना उच्च-वेगाच्या अनुप्रयोगांमध्ये मर्यादा येतात. ब्रशेस आणि कम्युटेटरमधील घर्षणामुळे ब्रश्ड मोटर्सच्या कमाल वेग क्षमतेवर मर्यादा येतात, ज्यामुळे विशिष्ट अनुप्रयोगांमध्ये त्यांचा वापर आणि कार्यक्षमता मर्यादित होते.

ब्रशलेस मोटर आहे एकविद्युत कंपन मोटरजे ब्रशेस आणि कम्युटेटरच्या वापराशिवाय कार्य करते. त्याऐवजी, ते मोटरच्या विंडिंग्जला थेट पाठवल्या जाणाऱ्या शक्तीचे नियमन करण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक कंट्रोलर्स आणि सेन्सर्सवर अवलंबून असते.

ब्रशलेस डिझाइनचे काही तोटे आहेत:

१. जास्त किंमत: ब्रशलेस मोटर्स त्यांच्या अधिक गुंतागुंतीच्या डिझाइन आणि नियंत्रण प्रणालीमुळे सामान्यतः ब्रश असलेल्या मोटर्सपेक्षा अधिक महाग असतात.

२. इलेक्ट्रॉनिक गुंतागुंत: ब्रशलेस मोटर्समध्ये जटिल इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालींचा समावेश असतो, ज्यांच्या दुरुस्ती आणि देखभालीसाठी विशेष ज्ञानाची आवश्यकता असते.

३. कमी वेगात मर्यादित टॉर्क: ब्रशलेस मोटर्सचा टॉर्क, ब्रश असलेल्या मोटर्सच्या तुलनेत कमी असू शकतो. यामुळे, ज्या विशिष्ट ॲप्लिकेशन्समध्ये कमी वेगात जास्त टॉर्कची आवश्यकता असते, त्यांच्यासाठी या मोटर्सची उपयुक्तता मर्यादित होऊ शकते.

ब्रश असलेले चांगले की ब्रश नसलेले?

ब्रश्ड आणि ब्रशलेस या दोन्ही मोटर डिझाइनचे आपापले फायदे आहेत.ब्रश्ड मोटर्स मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन होत असल्यामुळे ते अधिक परवडणारे असतात.

किंमतीव्यतिरिक्त, ब्रश्ड मोटर्सचे स्वतःचे असे फायदे आहेत जे विचारात घेण्यासारखे आहेत:

१. साधेपणा: ब्रश्ड मोटर्सची रचना सोपी असते, ज्यामुळे त्या समजायला आणि वापरायला सोप्या ठरतात. या साधेपणामुळे, काही समस्या उद्भवल्यास त्यांची दुरुस्ती करणे देखील सोपे होऊ शकते.

२. व्यापक उपलब्धता: ब्रश्ड मोटर्स बऱ्याच काळापासून वापरात आहेत आणि बाजारात मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहेत. याचा अर्थ असा की, बदलीसाठीचे भाग किंवा दुरुस्तीसाठीचे सुटे भाग शोधणे सहसा सोपे असते.

३. गतीचे सोपे नियंत्रण: ब्रश्ड मोटर्समध्ये एक सोपी नियंत्रण यंत्रणा असते, ज्यामुळे गती सहजपणे नियंत्रित करता येते. व्होल्टेज समायोजित करून किंवा साध्या इलेक्ट्रॉनिक्सचा वापर करून मोटरची गती नियंत्रित करता येते.

ज्या प्रकरणांमध्ये अधिक नियंत्रणाची आवश्यकता असते, ब्रशलेस मोटर तुमच्या वापरासाठी हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो.

ब्रशलेसचे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:

१. अधिक कार्यक्षमता: ब्रशलेस मोटर्समध्ये कम्युटेटर्स नसतात, ज्यामुळे घर्षण आणि ऊर्जेचा अपव्यय टाळता येतो. परिणामी, ऊर्जा रूपांतरण सुधारते आणि उष्णतेचा अपव्यय कमी होतो.

२. जास्त आयुष्य: ब्रशलेस मोटर्समध्ये कालांतराने झिजणारे ब्रश नसल्यामुळे त्यांची टिकाऊपणा आणि दीर्घायुष्य वाढते.

३. उच्च शक्ती-वजन गुणोत्तर: ब्रशलेस मोटर्सचे शक्ती-वजन गुणोत्तर जास्त असते. याचा अर्थ, त्या त्यांच्या आकार आणि वजनाच्या तुलनेत अधिक शक्ती देऊ शकतात.

४. शांत कार्यप्रणाली: ब्रशलेस मोटर्समुळे विद्युत गोंगाट आणि यांत्रिक कंपने निर्माण होत नाहीत. यामुळे, वैद्यकीय उपकरणे किंवा रेकॉर्डिंग उपकरणांसारख्या कमी आवाजाची पातळी आवश्यक असलेल्या अनुप्रयोगांसाठी त्या योग्य ठरतात.